Auteursarchief: Energiefabriek 013

Organisatie Klimaatakkoord

Bron: website Klimaatakkoord, 1 november 2019 https://www.klimaatakkoord.nl/actueel/nieuws/2019/11/01/wiebes-maakt-organisatie-klimaatakkoord-bekend

Minister Wiebes van EZK heeft in een brief aan de Tweede Kamer toegelicht hoe het Klimaatakkoord verder zal worden uitgevoerd. Naast de uitvoeringsoverleggen per sector is er een centraal ‘Voortgangsoverleg’, dat ook een centraal platform organiseert.

Overleg

Wiebes benadrukt in zijn brief nogmaals dat de politiek verantwoordelijk is voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. Tegelijk wordt het Energieakkoord geïntegreerd in het Klimaatakkoord. De partijen die zich aan de afspraken committeren nemen deel aan uitvoeringsoverleggen voor hun sector, onder verantwoordelijkheid van de vakministers. Sommige zijn al gestart. Zij zijn gericht op de uitvoering van de afspraken, en dus niet op heronderhandeling.

Het Voortgangsoverleg valt onder coördinerend minister Wiebes en zorgt voor ‘de verbinding tussen de uitvoering en de bredere maatschappelijke dialoog over het Klimaatakkoord’. Het zorgt ook voor de samenhang rondom de overlappende thema’s die meer sectoren raken, zoals systeemintegratie of financiering. In het Voortgangsoverleg zitten de voorzitters van de uitvoeringsoverleggen en trekkers van de thema’s.
 

Platform

Het Voortgangsoverleg organiseert ook een centraal platform, dat is bedoeld om ‘de community van het Klimaatakkoord blijvend aan elkaar te verbinden en een podium te organiseren voor dialoog’. Wiebes wil zo’n platform om samen met partijen na te blijven denken hoe (de invulling van) beleid beter kan en hoe van elkaar te leren.

Dit platform zal onder andere een evenement organiseren op de jaarlijkse Klimaatdag (de vierde donderdag van oktober), en ook kleinere en sectorale evenementen gedurende het jaar. De platformfunctie wordt ondersteund door de SER.

Monitoring

Momenteel wordt in opdracht van het kabinet ook een Voortgangsmonitor Klimaatbeleid ontwikkeld. Die gaat de uitvoering van de afspraken volgen. Deze monitor verschijnt vanaf 2020 bij de jaarlijkse Klimaatnota en kijkt naar de uitvoering, naar veranderingen in de randvoorwaarden of bij doelgroepen en naar de beleidsresultaten. Daarmee ontstaat vroegtijdig zicht op knelpunten. Samen met de inzichten uit de jaarlijkse Klimaat- en Energie Verkenning kan het kabinet het klimaatbeleid tussentijds bijsturen.

Groene waterstof krijgt wel degelijk kansen

Bron: Industrial Heat and Power, 2 oktober 2019 https://www.industrialheatandpower.nl/nl/nieuws-item/Groene-waterstof-krijgt-wel-degelijk-kansen/

De vrees dat de waterstofambities van de industrie door minister Wiebes in de grond worden gedrukt zijn volgens de minister onterecht. Uit de Klimaatenvelop (DEI) is een bedrag van zestig miljoen euro gereserveerd voor opslag en conversie, daar valt ook waterstof onder. Ook SDE++ financiering voor waterstof sluit Wiebes niet uit, maar de minister wil wel een garantie hebben dat waterstofprojecten daadwerkelijk tot CO2-reductie leiden.

Onlangs stuurde een aantal initiators van waterstofprojecten een brandbrief naar minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. De bedrijven zijn bang dat de eisen om in aanmerking te komen voor een SDE++ subsidie te hoog gegrepen zijn. Met name de emissiefactor van 183 gram per kilowattuur die het Planbureau voor de Leefomgeving hanteert voor de productie van groene waterstof is een doorn in het oog. (…)

CO2-reductie

Wiebes baseert zijn beslissing rondom groene waterstof op het definitieve rapport van het PBL over SDE++ voor CO2-reducerende opties dat in november verschijnt. Het concept-rapport gaat nog uit van een emissiefactor van 183 gram per kilowattuur. Deze emissiefactor is belangrijk omdat het doel van de SDE++ CO2- reductie is en het de vraag is hoeveel CO2-uitstoot er in totaal wordt gereduceerd door de productie en inzet van waterstof.

Vertrekpunt voor het PBL is dat in 2030 de voor elektrolyse benodigde elektriciteit nog niet volledig duurzaam is. Over tien jaar komt nog steeds een deel van de stroomvoorziening van gascentrales. Of waterstof daadwerkelijk groen is, is dan voornamelijk afhankelijk van het tijdstip dat de stroom wordt ingezet voor waterstofproductie.

Miljoenen euro’s

Wiebes: ‘In het Klimaatakkoord is een ambitieus waterstofprogramma aangekondigd met een gefaseerde aanpak. De focus ligt eerst op pilots en demonstratiefaciliteiten om opschaling en kostenreductie te ondersteunen. Uit de Klimaatenvelop is er voor opslag en conversie, inclusief waterstof, een bedrag oplopend tot zestig miljoen euro per jaar beschikbaar uit de DEI+-regeling. Er is hiermee ruime ondersteuning voor innovatieve waterstofprojecten.’

Aanlanding wind op zee

Wiebes zet bovendien in op het creëren van de juiste randvoorwaarden voor waterstofprojecten. Onderdeel hiervan is onder andere het grootschalig stimuleren van hernieuwbare energie om straks ook voldoende groene waterstof te kunnen produceren.

De minister onderzoekt bovendien de rol die tenders voor wind op zee kunnen spelen in systeemintegratie. In het Klimaatakkoord wordt aangegeven dat in de toekomst opties zoals uitbreiding van interconnectie en conversie naar waterstof tot de mogelijkheden behoren voor een kosteneffectieve inpassing van meer wind op zee. Deze optie wordt volgens Wiebes nog onderzocht.

Tesla introduceert Solarglass

Bron: Solar Magazine, 28 oktober 2019 https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i19768/tesla-introduceert-solarglass-productie-van-derde-versie-zonnedakpan-per-direct-van-start

Tesla heeft de derde versie van zijn zonnedakpan Solar Roof gepresenteerd. De nieuwe, dakgeïntegreerde zonnepanelen dragen de naam Solarglass en lijken min of meer op zwart glas.

Tesla-topman Elon Musk heeft in een toelichting gesteld dat de installatie van de zonnepanelen slechts 8 uur in beslag neemt. Amerikanen kunnen per direct een pre-order plaatsen voor de zonnepanelen die niet alleen sneller te installeren, maar ook minder duur zouden zijn en een langere levensduur zouden kennen.

Een zonnedak van 185 vierkante meter (2.000 vierkante voet) zou een vermogen van 10 kilowattpiek krijgen en een prijs van 33.950 Amerikaanse dollar na aftrek van subsidie. De zonnedakpannen hebben een garantie van 25 jaar en per stuk een formaat van 15 bij 45 inch.

1.000 Solar Roofs per week
Tesla maakte in augustus bekend de productie van zijn zonnedakpan Solar Roof in het resterende deel van 2019 en begin 2020 op te schalen. Topman Elon Musk meldde daarbij eind 2019 zo’n 1.000 Solar Roofs per week te willen produceren. Een doel dat Tesla nu herhaald heeft. Musk stelt in een toelichting dat dit productieniveau in de komende maanden gehaald moet worden, maar dat er nog wel een risico op tegenslagen is.

De pilotproductie zou aanvankelijk al in 2018 opgeschaald worden. Dat bleek eind vorig jaar echter nog steeds niet het geval. De orderboeken voor de zonnedakpannen liepen in 2016 na de opening al snel vol, maar de redactie van Solar Magazine meldde in maart 2018 al dat de Nederlandse vestiging van Tesla nog niet weet wanneer de eerste Nederlanders die Tesla’s solar roof besteld hebben hun nieuwe dak mogen verwachten.

Door Edwin van Gastel, Marco de Jonge Baas 

Op zoek naar energieopslagsystemen

Bron: Installatie Journaal, 12 november 2018 https://www.installatiejournaal.nl/energie/artikel/2018/11/op-zoek-naar-energieopslagsystemen-1018930?vakmedianet-approve-cookies=1&_ga=2.137898928.1604648719.1575031349-600415868.1575031349

Er worden steeds meer zonne-energiesystemen geïnstalleerd. Om van de energietransitie een succes te maken, is het heel belangrijk dat die zonne-energie ergens opgeslagen kan worden. Maar welke energieopslagsystemen zijn er eigenlijk?

Door Marion de Graaff

Overdag wekken we met z’n allen heel wat zonnestroom op. ’s Avonds als de zon niet schijnt, gebruiken we stroom van het net. Als we de overdag opgewekte energie nou eens konden opslaan om ’s avonds en op grijze dagen te kunnen gebruiken? Met een energieopslagsysteem zou dat kunnen. Er zijn al wel systemen voorhanden, maar echt op grote schaal energie opslaan en op een later moment beschikbaar maken, dat gaat op dit moment nog niet. Nu geldt de salderingsregeling nog. Als die in de toekomst afloopt, waardoor je minder geld krijgt voor de zonnestroom die je terug levert, zal dat de ontwikkeling van energieopslagsystemen zeker een boost geven. Hier is een inventarisatie van de systemen er al zijn, hoe ze werken, en hoe ze toe te passen zijn.

Oplaadbare batterij of accu

De meest bekende vorm van een energieopslagsysteem is de oplaadbare batterij of accu. Zo’n accu is op zich niet groot. Maar omdat een dergelijk systeem modulair is, kan het op een eenvoudig manier uit worden uitgebreid tot één groot systeem (zie foto). Een accu is een chemische vorm van opslag, waarbij elektriciteit via een elektrochemische reactie wordt opgeslagen en weer vrijgegeven. De deskundigen zijn het er nog niet over eens welke batterijsoort zich het beste leent als basis voor een energieopslagsysteem. Bestaande batterijen zijn bijvoorbeeld de loodaccu en de nikkel-batterij, elk met zijn eigen voor- en nadelen. Tegenwoordig worden vaak Li-ion batterijen gebruikt, maar die bevatten een aantal componenten die flink brandbaar zijn. Daarom is voor een accu op Li-ion basis een goed BMS nodig: een batterijmanagementsysteem.

Superbatterij

Een type superbatterij waar nog mee geëxperimenteerd wordt, is de zogeheten vanadium-redoxflow batterij. Vanadium is een overgangsmetaal. De batterij bestaat uit twee grote vloeistoftanks, waarvan de ene een positief en de andere een negatief elektrolyt bevat. Door die vloeistoffen te laten reageren in de reactor of stack kan energie worden opgeslagen en vrijgegeven. De stroom wordt bepaald door de stack, maar de energiecapaciteit is evenredig aan de grootte van de tanks. Deze technologie is nu nog duur en er is veel ruimte mee gemoeid. Er zijn in Nederland twee boeren die een proefopstelling in een schuur hebben staan, om de grote hoeveelheden zonne-energie die ze opwekken op te kunnen slaan.

De opkomst van de elektrische auto biedt ook perspectieven: die is te beschouwen als een batterij op wielen. In Japan bieden Nissan en Toyota hun klanten aan dat ze overdag op het werk de accu opladen en dan ’s avonds de energie er deels uit kunnen halen voor huishoudelijk gebruik. Dat is een interessante optie.

Water, lucht, en vloeibare lucht

Een voorbeeld van een mechanisch energieopslagsysteem is een waterkrachtcentrale met pompcentrale. Een dergelijke combinatie is onder andere gesitueerd in de Franse Alpen waar water naar beneden raast door een turbine die elektriciteit opwekt. Met een pomp wordt het water terug omhoog gepompt als de elektriciteit van elders goedkoop is. Zo’n pompcentrale met waterkracht werkt efficiënt en heeft een lange levensduur. Het punt is dat je zo’n combinatie niet zomaar ergens kunt bouwen. Met waterkracht kan een grote hoeveelheid elektriciteit opgewekt en opgeslagen worden, maar er is veel ruimte voor nodig. In Noorwegen zijn diverse waterkrachtcentrales in de bergen gebouwd.

Ondergrondse holten

Er is nog een mechanische opslagmethode waar veel ruimte voor nodig is. Daarbij wordt lucht sterk gecomprimeerd en opgeslagen in ondergrondse holten. Deze persluchtopslag werkt volgens het principe van een ballon. Zoals je een ballon opblaast en laat leeglopen, kun je ook een ondergrondse holte volpompen met perslucht. Denk aan een oude mijn, een zoutkoepel of een bestaande geologische structuur. Bij een grote stroomvraag drijft de perslucht turbines aan. Het is duur om ondergrondse ruimtes voor dit doel te gebruiken. Een persluchtinstallatie is net als waterkracht een aantal uren tot dagen in staat om een energie te leveren met een piekvermogen van enkele honderden megawatts.

Er is voor zover bekend nu één bedrijf in de Verenigde Staten aan het experimenteren met het opslaan van energie door middel van liquid air. Daarbij wordt lucht net zolang samengeperst tot het vloeibaar wordt. Om het als opslagsysteem te gebruiken zijn drie componenten nodig: een elektrische compressor die de lucht samenperst, een opslagtank voor de vloeibare lucht, en een turbine waar die gecomprimeerde lucht doorheen kan stromen om vervolgens elektriciteit te leveren.

Beweging

Een ander mechanisch systeem waarmee energie opgeslagen kan worden, is het vliegwiel. Dat werkt met beweging. Als de elektromotor in het vliegwiel elektriciteit krijgt aangeleverd, gaat het sneller draaien. Hoe sneller het vliegwiel draait, des te meer rotatie-energie er opgeslagen is. Wordt het vliegwiel afgeremd, dan levert het elektriciteit. De elektromotor werkt dan als een generator. Bij dit systeem is het relatief eenvoudig om energie op te slaan en het weer beschikbaar te maken. Het leuke is ook dat het op verschillende schalen toegepast kan worden. Er zijn vliegwielen met een diameter van een halve meter die snel draaien tot exemplaren met een diameter van wel vijf meter die relatief langzaam draaien.

Condensatoren en supergeleiding

Condensatoren maken gebruik van directe elektrische opslag. Ze kunnen snel laden en ontladen, omdat er geen chemische omzetting plaatsvindt. Het rendement is hoog, want er is geen omzetverlies.  De nieuwe generatie condensatoren worden wel ultra– of supercapacitors genoemd. Ze kunnen heel goed toegepast worden in een elektrische auto om op te trekken. Dan is voor een korte periode een hoog vermogen nodig. Supergeleiding is mogelijk ook een bruikbare techniek bij het ontwikkelen van een energieopslagsysteem (SMES – superconducting magnetic energy storage). Theoretisch is het veelbelovend, maar het is moeilijk te maken. Tot nu toe lukt het alleen bij bepaalde omstandigheden. De temperatuur moet er laag zijn, zo’n beetje rond −200°C. Ga je tot zover koelen, dan vraagt dat heel veel energie, dus dat is niet lonend. Maar wie weet is het in de toekomst wel mogelijk om deze techniek te gebruiken.

Meest geschikt

Welke techniek het meest geschikt is, hangt af van de toepassing. Er is tot nu toe niet één energieopslagsysteem dat voor alle toepassingen ideaal is. Waarschijnlijk gaan er op termijn verschillende systemen naast elkaar opereren. Voor huishoudelijk gebruik is een accu een goede oplossing, met als overkoepelend systeem de ‘buurtbatterij’ die in z’n eentje de energie in een hele woonwijk opslaat en afgeeft. In fabrieken en mogelijk ook utiliteitsgebouwen is het vliegwiel of de redoxflow-batterij een optie. En in het groot is vanuit overheidswege in te zetten op waterkracht, vloeibare lucht, perslucht of misschien wel supergeleiding. Maar dat zijn allemaal systemen waarvoor een flinke investering nodig is, hetzij om te bouwen, hetzij om nog te onderzoeken en te ontwikkelen.

Met dank aan Jos van der Burgt, consultant en innovator bij DNV GL op het gebied van energieopslag en smart grids.

Landpark Assisië opent zonnepark

Bron: Brabants Dagblad, 24 oktober 2019 https://www.bd.nl/tilburg-e-o/landpark-assisie-opent-zonnepark~a246681f/

BIEZENMORTEL – De zonnestralen deden nog even aardig hun best. Wel zo leuk donderdagmiddag op Landpark Assisië, want juist daarom draaide het. Het terrein waar ruim 200 mensen met een verstandelijke beperking wonen is een zonnepark rijker. Twee hectare groot, 6106 panelen in lange rijen, vanuit de trein Tilburg-Den Bosch goed te zien.

Twee bewoners en Jaap de Bruin, voorzitter van de Raad van Bestuur van zorgorganisatie Prisma, zorgden samen voor de officiële openingshandeling. Bewonersmedium Landpark TV legde het op camera vast. Het werd niet gezegd, maar voor zover bekend is de zonnewei de eerste die is aangelegd in de regio rond Tilburg.De panelen kunnen samen 1,68 megaWatt aan elektriciteit leveren. Daar profiteert Assisië van, maar ook de andere 129 locaties die Prisma in Brabant heeft. ,,Ze leveren 75 procent van onze elektra-energie”, hield De Bruin zijn gehoor voor. Voor deze vorm van verduurzaming zijn de stichters van Assisië, de broeders Penitenten, volgens de topman een mooie inspiratiebron. ,,Zij zijn altijd vrijwel zelfvoorzienend geweest, met een eigen boerderij, bakkerij en wasserij.”