Auteursarchief: Energiefabriek 013

Lid aan het woord: Toon van de Wetering

Ik ben Toon van de Wetering, 68 jaar, getrouwd, twee dochters, sinds 1969 woonachtig in Tilburg en sinds 1984 in de wijk Theresia. Ik heb economie gestudeerd aan de Katholieke Hogeschool Tilburg. Daarna ben ik 36 jaar, tot aan pensioen op 65 jarige leeftijd, verbonden geweest aan wat nu Helicon heet. Hier heb ik economielessen gegeven in het middelbaar agrarisch onderwijs, landbouw, landbouwtechniek en loonwerk. Naast lesgeven heb ik ook met name het cursusonderwijs en o.a. stages aan deze school geregeld en gecoördineerd. 

Postcoderoos

Sinds de zomer van 2017 ben ik lid van Energiefabriek013. Ik ben in eerste instantie lid geworden om deel te kunnen nemen aan een postcoderoosproject. Mijn mogelijkheden om zelf panelen op mijn eigen dak te leggen zijn zeer beperkt. Dus ik zocht alternatieven om voor mezelf op een of andere manier stroom op te wekken. Via kennissen, die deelnemen in het postcodeproject Oude Leij, hoorde ik voor het eerst over postcodeprojecten. Dit leek mij een aantrekkelijk alternatief. Helaas viel ik toen buiten het postcodegebied. 

Isolatie van ons huis

Ik probeer mij zoveel mogelijk te richten op de isolatie van ons huis. Dat is een erg moeilijk geval. Het huis is namelijk van 1934, dus erg slecht geïsoleerd. Steense en zelfs gedeeltelijk halfsteense muren. Het dak is bij een eerdere verbouwing geïsoleerd. Vanwege bepaalde subsidieregelingen (die erg verwarrend zijn als je het mij vraagt) heb ik dubbelglas (HR++) laten zetten. Ik overweeg ook verdere maatregelen, maar blijf tegelijkertijd zoeken naar methoden om voor mijzelf energie op te wekken.

Energiefabriek Spoorpark

Ik ben medebestuurslid, penningmeester van Energiefabriek Spoorpark. In de zomer van 2018 hadden Energiefabriek013 en de Stichting Spoorpark het plan om in het Spoorpark met zonnepanelen energie op te wekken voor omwonenden. De insteek van dit initiatief vond ik zeer positief: een postcoderoosproject met als belangrijkste uitgangspunt het eigen burgerinitiatief en de deelname hierin door particuliere burgers. Ik vond en vind dit een goed idee, dat de moeite waard is om te ondersteunen. Bovendien past het erg goed bij de doelstelling van het Spoorpark, volgens mij.  Door Energiefabriek013 ben ik toen gevraagd om het initiatief met drie anderen verder uit te werken en het postcoderoosproject Energiefabriek Spoorpark op te zetten. Uiteindelijk is dit uitgemond in de oprichting van de coöperatie in mei 2019. Deelnemers om de investering te financieren waren verrassend snel binnen. De opkomst en het enthousiasme op de ledenvergaderingen was erg groot en ook erg stimulerend. Op 31 december 2019 is de productie van stroom gestart.

Sinds de start van het de Energiefabriek Spoorpark en de publiciteit eromheen, zijn er nog verrassend veel aanvragen voor deelname binnengekomen. Het project heeft veel mensen enthousiast gemaakt. Mensen die waarschijnlijk daarvoor nog nooit van deze mogelijkheden hadden gehoord. Dat heeft een grote promotionele waarde. 

Belangrijke initiatiefnemer

Energiefabriek013 is belangrijk als initiatiefnemer van grootschalige en kleinschalige projecten, waaraan burgers niet alleen kunnen deelnemen maar ook actief in kunnen zijn. Ik denk dat in de stad grote zonnepanelenprojecten in de vorm van postcoderoosprojecten moeilijk te realiseren zijn. Tekort aan grote daken. Door de SDE-regeling ontwikkelen bedrijven, scholen en woonbouwverenigingen projecten voor zichzelf. Om kleinere projecten te kunnen starten moet je erg efficiënt zijn. Ons Spoorpark-project is gestart door drie goedwillende maar slechts op enkele deelgebieden ingevoerde mensen. De adviseur van Energiefabriek013 was daarbij onmisbaar. Wil je burgers bij dergelijke initiatieven betrekken, dan is het volgens mij nodig dat niet alles door deze mensen zelf moet worden uitgezocht. Er kunnen door Energiefabriek013 meer standaardprocedures ingebouwd worden. Ervaringen uit eerdere projecten kunnen dan ook meegenomen worden. Via de (onmisbare) adviseur is dit nu ook al gebeurd. Maar dit kan een nog duidelijkere vaste vorm krijgen.  

Energiefabriek013 zou een overkoepelend orgaan van kleine maar ook grotere projecten moeten zijn. Er kan dan kennis gedeeld en ervaringen uitgewisseld worden met andere projecten. Door bundeling van deze projecten wordt Energiefabriek013 een belangrijkere partij voor derden, bijvoorbeeld voor de politiek. Energiefabriek013 kan daardoor aan belangenbehartiging doen. Door samenwerking kan ook een vorm van financiële risicodekking/-spreiding afgesproken worden. Nieuwe projecten kunnen dan niet per se sneller of makkelijker, maar wel met meer zekerheid gestart worden.

Kennis breder beschikbaar stellen

Ik ben een trouw bezoeker aan de informatiebijeenkomsten, zoals in Factorium. De voorlichting en informatie die je daar opdoet, vind ik heel goed. Energiefabriek013 heeft ook de mogelijkheid om via haar website en nieuwsbrief informatie te verstrekken, die met name betrekking heeft op Tilburg. Een soort energieportal voor Tilburg. Energiefabriek013 is een initiatief van zeer gedreven, zeer goed ingevoerde specialisten op energiegebied. Dat is heel erg waardevol. Bij de opzet van het postcoderoosproject zie je al een breder, minder ingevoerd publiek. Energiefabriek013 zou volgens mij moeten proberen om in een volgende stap de kennis beschikbaar te stellen aan een breder, minder ingevoerd publiek. 

Regionale Energie en Klimaat Strategie

In onze regio Hart van Brabant wordt hard gewerkt aan een Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS). Ook de energiecoöperaties denken daarover mee. Hieronder een update.

Klimaattafels

Zoals in eerdere nieuwsbrieven van onze Energiefabriek 013 al is toegelicht telt het nationaal Klimaatakkoord een vijftal klimaattafels (Elektriciteit, Gebouwde Omgeving, Industrie, Landbouw, Mobiliteit). Aan deze tafels zijn afspraken gemaakt over het realiseren van doelen. Deze zijn vorig jaar vastgelegd in het landelijke Klimaatakkoord. De doelen vanuit de tafels Elektriciteit en Gebouwde Omgeving zullen voor een groot deel regionaal ingevuld moeten worden. Vandaar dat deze opgaven nu verder worden uitgewerkt in dertig zogenaamde Regionale Energie Strategieën. 

Hart van Brabant

Ook onze regio Hart van Brabant is bezig zo’n strategie te ontwikkelen. Bijzonder is daarbij dat daarin ook klimaatadaptatie wordt meegenomen. Dat betekent dat ook maatregelen worden voorbereid om antwoord te kunnen geven op de nu al zichtbare effecten van de klimaatverandering. Denk aan hitte, droger, natter, weerextremen. Inmiddels is de ontwikkeling van de Regionale Energie en Klimaat Strategie voor regio Hart van Brabant al ver gevorderd. Vele organisaties (waaronder de 14 lokale energiecoöperaties in onze regio) en overheden werken daarbij samen. Er is o.a. een ontwikkelscenario voor de realisatie van windenergie opgesteld. Ook wordt er gewerkt aan een kader waarbinnen zonne-energieprojecten kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast zal de REKS zich richten op onder andere energiebesparing, warmte infrastructuren, mogelijkheden voor lokale participatie in duurzame energie projecten en natuurlijk klimaatadaptatie.

Voor de laatste ontwikkelingen binnen de REKS wordt via een nieuwsbrief regelmatig verslag gedaan. 

De REKS-nieuwsbrief van medio februari vind je hier.

Die van maart vind je hier.

https://mailchi.mp/regio-hartvanbrabant/reks-update-nieuws-activiteiten-en-agenda-over-de-regionale-energie-en-klimaatstrategie-3913218?e=faa0c2c60d

Even voorstellen: Martijn Spijkers

In deze nieuwsbrief stellen we geregeld één van onze energieadviseurs aan je voor. Dit keer is dat Martijn Spijkers. 

“Als onafhankelijk adviseur, onder de naam Spijkers Energie Advies, richt ik mij op energieadvies in de breedste zin des woords. Mijn diensten bestaan uit technisch en financieel advies. En uit procesbegeleiding om te komen tot een integrale oplossing, die voldoet aan de wensen en behoeften van mijn klanten. Denk hierbij aan energieadvies,  thermografisch onderzoek, nZEB-berekeningen / Nul-op-de-meter,  EPA-U & EPA-W energielabels en energie maatwerkadvies. Ik adviseer over de bestaande gebouwde omgeving en nieuwbouw, van zowel woningbouw als utiliteitsbouw. Ik doe dit voor allerlei opdrachtgevers: particulieren, bedrijven, gemeenten, woningcorporaties en projectontwikkelaars. Centraal in mijn aanpak staat het verbeteren van de kwalitatieve omgeving voor wonen, werken en ontspannen met als beoogd resultaat een verlaging van energielasten. Met mijn inzet wil ik graag een bijdrage leveren aan een verantwoorde maatschappij en een beter klimaat. Voor nu en in de toekomst.”

Quirijnstok Aardgasvrij

Quirijnstok is één van de proefprojecten, waarin gekeken wordt hoe een wijk aardgasvrij gemaakt kan worden. De gemeente Tilburg heeft hiervoor een subsidie gekregen van het Ministerie van BZK. Onder de bewoners die actief meedenken, bevinden zich ook leden van Energiefabriek013. Arno van Bavel is één van hen en hij vertelt over zijn ervaringen.

Mijn naam is Arno van Bavel. Ik ben 65 jaar. Na mijn studie ben ik gaan werken in de verwarming, koeling en ventilatie. Ik heb mij daarbij bezig gehouden met onderhoud, storingen en het beheren van gebouwen met hun technische installaties. Op dit moment ben ik actief in de door de gemeente opgerichte werkgroep die zich bezig houdt met hoe onze wijk Quirijnstok van het aardgas af kan. Ik vind het leuk om mijn ervaringen daarin via deze nieuwsbrief te delen. 

De eerste maanden heb ik mij ingelezen en heb ik presentaties, discussies en vergaderingen bijgewoond. Ook heb ik  voorbeeldprojecten bezocht. Dit alles heeft mij een interessant beeld opgeleverd over de grote uitdaging waar we voor staan. Een uitdaging voor onze wijk, de gemeente Tilburg, heel Nederland en zelfs heel de wereld. Loskomen van fossiele brandstoffen op weg naar een duurzame opwekking van de energie die we met z’n allen nodig hebben. Moeilijk? Uitdagend? Intrigerend? Mogelijk? Ja, allemaal waar.

Samen met twee andere wijkbewoners neem ik deel aan de werkgroep van de gemeente Tilburg. De opdracht is: Hoe Quirijnstok van het aardgas af kan. Daarnaast is er een wijkteam gevormd. Daarin zitten geïnteresseerde wijkbewoners. Vragen waar binnen het wijkteam over wordt gesproken zijn bijvoorbeeld: wat gaat er gebeuren, wat betekent dit voor bewoners, waarom van het aardgas af, hoe dan, onze huizen aanpassen, isoleren, wie gaat dat betalen. Daar wil ik bij zijn, een vinger aan de pols houden. 

In de werkgroep zitten naast de drie bewoners, een gemeentelijk projectleider en een projectmanager. Ook een aantal woningbouwverenigingen zit aan tafel. De woningen in Quirijnstok worden bewoond door eigenaar-bewoners en huurders. Een deel van de huurwoningen kent particuliere verhuurders. De wijk kent hoogbouw, appartementen, rijtjes huizen, drive-in woningen, vrijstaande huizen, enzovoort. Zeer divers bebouwd en wat betreft isolatie variërend van zeer goed geïsoleerde nieuwbouw tot aan vrijwel niet geïsoleerde woningen. 

Er is een pad uitgestippeld om te komen tot een warmteplan voor onze wijk. De werkgroep is dat pad aan het doorlopen. Momenteel is een adviesbureau per woning aan het uitrekenen wat het voor elke woning betekent. Maar er wordt ook gekeken naar wat de warmtetransitie buiten de woning inhoudt. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de techniek, maar ook naar de CO2 besparing en de financiële consequenties. Hiervoor zijn drie scenario’s uitgewerkt die doorgerekend worden:

1. Inzet van het warmtenet vanuit de Amercentrale, 

2. Een warmtepomp met een bodemwisselaar per huis, 

3. Warmte halen uit het Wilhelminakanaal, dat opslaan in de zomer in de bodem. Hierbij wordt de warmte door middel van een centrale warmtepomp(en) op de benodigde temperatuur gebracht. 

Daarnaast hebben we aangegeven dat er ook gekeken moet worden naar de mogelijkheid om in de toekomst waterstof  bij te laten dragen aan een duurzame warmtelevering. 

Het is fijn om mijn kennis mee in te zetten om dit vraagstuk mee te helpen oplossen. Op weg naar een duurzame energieopwekking.

Met vriendelijke groet, 

Arno van Bavel

Windmolens Spinderwind in bedrijf

Eind vorig jaar is de bouw van de vier windmolens afgerond. In januari en februari zijn de turbines getest tijdens het proefdraaien. Nadat een molen tien dagen probleemloos ononderbroken heeft gedraaid is de test geslaagd en volgt oplevering.  Sinds 1 maart zijn alle windmolens operationeel en leveren ze groene stroom aan het net. Alleen al tijdens het proefdraaien is meer dan 500.000 kilowatturen opgewekt.

Opening uitgesteld

In april was een feestelijke openingsfestival gepland, maar vanwege de coronamaatregelen is deze uitgesteld. Er wordt een nieuwe datum geprikt.

Bezoek van de koning

Op 11 februari bracht koning Willem-Alexander onaangekondigd bezoek aan Tilburg. Hij is geïnteresseerd in wat burgerinitiatieven kunnen bereiken en bezocht onder meer het Spoorpark. Ook Spinderwind was vertegenwoordigd bij dit bezoek. De koning was vol lof en bewondering dat het burgerwindpark door samenwerking van elf energiecoöperaties uit de regio zo snel gerealiseerd kon worden, zonder een procedure bij de Raad van State of bezwaarschrift.

Kijk voor meer informatie op www.spinderwind.nl.