Over: Overige

Hoe kunnen we Tilburg duurzaam verwarmen?

Hoe kan het warmtenet (de stadsverwarming) in Tilburg een bijdrage leveren aan de verduurzaming van Tilburg? Die vraag stond centraal op de studiebijeenkomst op woensdagavond 27 november, georganiseerd door de Energiefabriek013. Heet hangijzer daarbij is dat de de bron van het warmtenet – de Amercentrale – grotendeels wordt gestookt op biomassa.

Inleiders waren Job van den Berg, programmaregisseur verduurzamen Amerwarmtenet, Frank Soons van Ennatuurlijk, Chris Scheerder van RWE/Amercentrale en Johan Vollenbroek van Mobilisation. Hun verhalen en ervaringen zorgde voor een interessante en pittige discussie met de zaal met ongeveer 60 belangstellenden.

Om te zien hoe het warmtenet in de praktijk werkt, werd de maandag ervoor een excursie georganiseerd naar het tussenstation van Ennatuurlijk op Vossenberg en naar de Amercentrale in Geertruidenberg. In de Amercentrale kon men zien hoe de warmte die vrij komt bij het opwekken van energie via het Amernet verspreid wordt over huishoudens én bedrijven in Breda, Tilburg, Oosterhout en Made. Zij gebruiken de warmte voor ruimteverwarming en warm tapwater.

Meer weten: download de presentaties

duurzaam verwarmen

Premier Rutte: mogelijk toch zonnepanelen voor koning Willem-Alexander op Huis ten Bosch

Bron: Solar Magazine, 17 oktober 2019  https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i19684/premier-rutte-mogelijk-toch-zonnepanelen-voor-koning-willem-alexander-op-huis-ten-bosch

Paleis Huis ten Bosch in Den Haag waar koning Willem-Alexander en koningin Máxima met hun kinderen wonen, krijgt mogelijk zonnepanelen. Dat heeft premier Mark Rutte in de Tweede Kamer verklaard.

Het Rijksvastgoedbedrijf liet Paleis Huis ten Bosch in Den Haag in de voorbije 3 jaar renoveren, een rijksmonument waarvan de oudste delen uit de 17e eeuw zijn. Het paleis is nu, na de volledige renovatie, weer langdurig bruikbaar voor bewoning door koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun kinderen. 

Begrotingsbehandeling
Vorig jaar werd al duidelijk dat koning Willem-Alexander wel zonnepanelen zou krijgen op Paleis Noordeinde (het werkpaleis van de koning) maar vooralsnog niet op Huis ten Bosch. Daar lijkt nu dus mogelijkerwijs verandering in te komen.

Tijdens de behandeling van de begroting Algemene Zaken en de begroting Koning 2020 heeft premier Rutte in de Tweede Kamer namelijk het volgende verklaard: ‘Ten aanzien van de gebouwen wordt bekeken welke mogelijkheden er zijn om zonnepanelen aan te brengen op of rond paleis Huis ten Bosch. Naast onderzoek naar de mogelijkheid voor zonnepanelen worden waar mogelijk duurzame maatregelen in het algemeen getroffen. Het gaat bijvoorbeeld om energiezuinig glas, duurzame materialen en het isoleren van plafonds en daken. Bij paleis Noordeinde heeft de Dienst van het Koninklijk Huis waar mogelijk maatregelen getroffen in het kader van duurzaamheid, bijvoorbeeld een vervoersplan met elektrische fietsen. De dienstauto’s hebben een A- of een B-label. We staan positief tegenover een verzoek om in overleg te treden met de gemeente Amsterdam over een warmtekrachtopslag bij het paleis. Daar zullen we naar kijken.’

Door Edwin van Gastel, Marco de Jonge Baas 

Zonnepanelen zijn nu al te recyclen

Bron: Solar Magazine, 14 oktober 2019 https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i19641/nationale-recycle-week-zonnepanelen-zijn-nu-al-te-recyclen

Zonnepanelen kunnen aan het einde van de levensduur nu al gerecycled worden. Dat stelt Jan-Willem Jehee van stichting Zonne-energie Recycling Nederland (ZRN), de stichting die de inzameling en recycling coördineert.

Zonnepanelen hebben een lange levensduur: ze gaan zo’n 30 jaar mee. Maar als een paneel toch eerder moet worden vervangen, is er een systeem voor inzameling en recycling. Recycling van defecte panelen is volgens stichting ZRN zeker de moeite waard. Materialen zoals glas, koper en aluminium kunnen namelijk eenvoudig worden teruggewonnen.

Heel Holland Recyclet
Het door stichting ZRN ontwikkelde systeem wordt nu vooral gebruikt om defecte zonnepanelen in te zamelen. Op dit moment wordt dat gebruikt voor zonnepanelen met transportschade, stormschade en heel af en toe een defect paneel dat onder de fabrieksgarantie valt.

‘Zo’n kapot zonnepaneel bij het grof vuil gooien is echt zonde’, stelt Jehee van Zonne-energie Recycling Nederland, de stichting die de inzameling en recycling coördineert. ‘Zonnepalen bevatten allerlei materialen die opnieuw te gebruiken zijn, zoals glas, koper en aluminium. Iedereen recyclet, en dat geldt dus ook voor zonnepanelen. Maar nog niet iedereen weet dat. Daarom doen we mee met het initiatief Heel Holland Recyclet (red. een campagne van de Nationale Recycle Week). Want ook inzameling en hergebruik van zonnepanelen is echt heel eenvoudig.’

Inzamelpunten
Consumenten kunnen heel gemakkelijk van hun kapotte zonnepanelen af. Net als bij bijvoorbeeld wasmachines of ijskasten geldt er voor een groothandel of importeur een wettelijke verplichting om zonnepanelen in te nemen en te verwerken. De installateur die een defect zonnepaneel vervangt, neemt het oude exemplaar mee en levert dit in bij een van de inzamelpunten van Zonne-energie Recycling Nederland (ZRN). Mensen die zelf een zonnepaneel vervangen, kunnen dat ook zonder kosten laten recyclen. Zij kunnen daarvoor terecht bij een van de inzamelpunten van ZRN of het zonnepaneel langsbrengen bij het afvalpunt of de milieustraat in hun gemeente. Dit werkt op dezelfde manier als bij ander elektrisch afval.

ZRN brengt de zonnepanelen vanuit de inzamelpunten naar een sorteercentrum. Daar sorteren medewerkers de afvalstroom in bakken met panelen, omvormers en kabels. Daarna zijn er diverse technieken om de materialen te scheiden en geschikt te maken voor hergebruik. Het glas komt bijvoorbeeld terug als glaswol voor isolatie. En door het koper en aluminium opnieuw te gebruiken, put men de voorraad van die schaarse metalen minder snel uit.

Bij bedrijven gaat het vaak om grotere aantallen zonnepanelen. Als die moeten worden vervangen, zorgt ZRN in samenspraak met de installateur voor inzameling op locatie van het bedrijf. Dat is gratis als de installateur, importeur of groothandel is aangesloten bij ZRN. Voor niet-deelnemers is inzameling ook mogelijk, maar dan worden er kosten doorberekend.

Door Els Stultiens 

Verzekeraars stoppen met vergoeden onzichtbare hagelschade aan zonnepanelen

Bron: Solar Magazine, 2 oktober 2019 https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i19508/verzekeraars-stoppen-met-vergoeden-onzichtbare-hagelschade-aan-zonnepanelen

Uit onderzoek van Solar Magazine blijkt dat een aantal grote verzekeraars besloten heeft om onzichtbare schade aan zonnepanelen – die ontstaat door hagelbuien – via woonhuisverzekeringen niet langer te vergoeden.

De extreme hagelbui in Zuidoost-Brabant veroorzaakte in de zomer van 2016 in een paar minuten tijd een schadepost van ruim een half miljard euro. Auto’s, kassen en daken, maar ook zonnepanelen werden vernield door hagelstenen zo groot als tennisballen. Door de inslag van hagelstenen kunnen haarscheurtjes in de zonnecellen ontstaan – zogenaamde microcracks – waardoor na een langere periode de stroomproductie van de zonnepanelen steeds verder afneemt. Bovendien kunnen er hotspots ontstaan die een oorzaak van brand kunnen zijn.

Polisvoorwaarden gewijzigd
Waar de eerste schademeldingen na de hagelbui van de zomer van 2016 door verzekeraars nog eenvoudig vergoed werden, klaagden diverse zonne-energiebedrijven bij de redactie van Solar Magazine over het toenemende aantal discussies bij het uitkeren van schade. De zonnepanelen met optische schade vergoedden verzekeraars wel, maar de zonnepanelen met onzichtbare schade werden onderwerp van discussie.

Nu, 3 jaar na dato, slaan een aantal van de betrokken verzekeringsmaatschappijen – in het bijzonder verzekeraars die in het door de extreme hagel getroffen gebied sterk vertegenwoordigd zijn – een andere weg in. Door een wijziging van de polisvoorwaarden zijn hun cliënten met een woonhuisverzekering niet langer verzekerd tegen de onzichtbare schade die bij zonnepanelen kan ontstaan na de impact van hagelstenen.

Interpolis stopt met vergoeden onzichtbare schade
​Uit onderzoek van de redactie van Solar Magazine blijkt dat 3 verzekeringsmaatschappijen die onder Achmea Groep vallen en een woonhuisverzekering aanbieden, de polisvoorwaarden hebben veranderd. Interpolis, Centraal Beheer en Avéro Achmea zijn allemaal gestopt met het vergoeden van onzichtbare schade aan zonnepanelen. FBTO, eveneens onderdeel van de Achmea Groep, laat telefonisch weten de niet-zichtbare schade door hagel wél te vergoeden.

Ron de Proost van installatiebedrijf PureSolar uit Valkenswaard spreekt schande van deze actie van de verzekeraars. Hij werd in de afgelopen periode door meerdere klanten op deze problematiek gewezen en besloot via Solar Magazine de pers te benaderen. ‘Het kan natuurlijk niet zo zijn dat verzekeraars op deze wijze klanten buitenspel proberen te zetten. Een schade is een schade, dat is bij een autoverzekering toch ook het geval? Voor een particulier is er maar 1 uitleg mogelijk: de zonnepanelen zijn verzekerd óf niet verzekerd.’

Door Edwin van Gastel 

Naturalis: ‘Goed ingericht zonnepark beter voor biodiversiteit dan landbouwgrond’

Bron: Solar Magazine 16 oktober 2019 https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i19677/naturalis-goed-ingericht-zonnepark-beter-voor-biodiversiteit-dan-landbouwgrond

Zonneparken zijn een geschikt woongebied voor planten en dieren en kunnen een grote biodiversiteit herbergen. Dat concludeert Naturalis Biodiversity Center na onderzoek bij het zonnepark van Shell Moerdijk.

Na het bestuderen van de flora en fauna op het 39 hectare groot zonnepark van het oliebedrijf, concluderen de wetenschappers dat het zonnepark zowel voor planten als dieren een goede habitat is. Dit maakt volgens Naturalis goed ingerichte zonneparken naast een bron van duurzame energie ook een veilige haven voor biodiversiteit.

Verschillende mengsels
Smartland landschapsarchitecten, bezig met ontwerpen van verschillende zonneparken, initieerde het onderzoek vanuit het besef van de grote kansen voor biodiversiteit. Engels onderzoek gaf al positieve signalen, maar een studie naar de kansen in het Nederlandse landschap ontbrak.

Gedurende het afgelopen jaar hebben daarop onderzoekers van Naturalis Biodiversity Center onder leiding van hoogleraar Koos Biesmeijer het nieuwe zonnepark op het terrein van Shell Moerdijk nauwkeurig bestudeerd. Het team van Naturalis en Smartland zaaide een aantal verschillende mengsels van verschillende planten in om een basis te leggen voor het jonge ecosysteem en te onderzoeken wat werkt voor de biodiversiteit.

Beter dan landbouwgrond
Nu concluderen de onderzoekers dat goed ingerichte zonneparken beter zijn voor de biodiversiteit dan de meeste landbouwgrond. Zo bieden ze een mix van zon en schaduw, worden paden nauwelijks bewandeld door mensen en zijn ze vrij van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Dit geeft planten en insecten ruim spel. Hoogleraar Koos Biesmeijer is daarom positief over de mogelijkheden die zonneparken bieden om biodiversiteit in Nederland te stimuleren: ‘De energietransitie vraagt veel van ons en zonneparken vormen steeds meer onderdeel van ons landschap. Het is belangrijk om nu kennis te genereren waarmee zonneparken goed ingericht worden en kunnen bijdragen aan het herstel van de biodiversiteit.’

Bestuivers tussen de zonnepanelen
Onderzoeker Lisette van Kolfschoten over de soortenrijkdom die het team van Naturalis aantrof: ‘We hebben veel soorten bloemen en insecten op het terrein gezien, wat ons toch wel wat verraste. Bovendien staan er van de 34 soorten gevonden bijen 4 op de rode lijst van Nederland. Het Shell Moerdijk-terrein is dan ook relatief rijk aan biodiversiteit en het zonnepark lijkt geen beperking te zijn voor de insecten en planten.’

De schaduw van de zonnepanelen was volgens de onderzoekers nauwelijks een belemmering voor de plantengroei en de bestuivers, maar bood juist variatie in het landschap. Ook onder de zonnepanelen waren planten te vinden. De bestuivers waren echter vooral te vinden in de ruimten tussen de zonnepanelen, waar de zon scheen. Hoe dit zich vertaalt naar andere zonneparken hangt volgens Naturalis af van de inrichting van die parken.

Onderzoek doorzetten
Naturalis en Shell bekijken de mogelijkheden om het onderzoek naar biodiversiteit op zonneparken door te kunnen zetten, om ook de ontwikkeling over langere tijd te bekijken. Of dit onderzoek op Moerdijk of op een nog te bouwen zonnepark gaat plaatsvinden, is nog niet bekend. Bij monitoring over meerdere jaren kan onderzocht worden wat het totale effect van een zonnepark op de biodiversiteit is. Ook zouden de onderzoekers graag meer weten over de effectiviteit van verschillende zaaisels en de verschillen tussen Nederlandse bodemtypen en vooral ook over de invloed van de specifieke inrichting van de zonneparken op biodiversiteit.

Door Edwin van Gastel